Μια αγορά που σημαδεύεται από τον τουρισμό και τις μικρές επιχειρήσεις
Ο ελληνικός οικονομικός ιστός στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, συχνά οικογενειακές, και σε κλάδους πολύ ορατούς διεθνώς: τουρισμός, φιλοξενία, εστίαση, τρόφιμα όπως το ελαιόλαδο, το μέλι ή το τυρί, ναυτιλία και, όλο και περισσότερο, ηλεκτρονικό εμπόριο. Για έναν ασκούμενο στο μάρκετινγκ, αυτό σημαίνει ποικίλες αποστολές, σπάνια διαχωρισμένες, όπου πολύ γρήγορα ασχολείται ταυτόχρονα με τη μελέτη αγοράς, το περιεχόμενο και τις πωλήσεις.
Τα μεγάλα διαφημιστικά και επικοινωνιακά γραφεία και οι διευθύνσεις μάρκετινγκ μεγάλων ομίλων συγκεντρώνονται κυρίως στην Αθήνα και, σε μικρότερο βαθμό, στη Θεσσαλονίκη. Τα νησιά και οι τουριστικές περιοχές προσλαμβάνουν μάλλον εποχικά, με ανάγκες σε κοινωνικά δίκτυα, διαχείριση κριτικών πελατών και καμπάνιες κρατήσεων.
Πρακτική άσκηση με σύμβαση και μαθητεία: τι υπάρχει πραγματικά
Στην Ελλάδα, μια πανεπιστημιακή πρακτική άσκηση στη διοίκηση ή στην επικοινωνία λέγεται συνήθως praktiki askisi. Οργανώνεται από το τμήμα ή από ειδικό γραφείο, και η περίοδος πιστοποιείται από έναν υπεύθυνο. Η διάρκεια εξαρτάται από το πρόγραμμα· επιβεβαιώνεται στον κανονισμό κάθε ιδρύματος. Ορισμένες πρακτικές ασκήσεις έχουν συγχρηματοδοτηθεί από δημόσια και ευρωπαϊκά προγράμματα, με αποζημίωση που διαφέρει ανάλογα με τις περιόδους και τους όρους επιλεξιμότητας.
Η μαθητεία με τη γαλλική έννοια, δηλαδή η εναλλαγή με σύμβαση εργασίας, είναι αναπτυγμένη κυρίως στην επαγγελματική και τεχνική εκπαίδευση. Είναι λίγο διαδεδομένη στην ανώτατη εκπαίδευση διοίκησης. Για έναν αλλοδαπό φοιτητή, ο πιο προσιτός δρόμος είναι η πρακτική άσκηση με σύμβαση, με τη συμφωνία της σχολής προέλευσης, ή μια πρακτική Erasmus+ για φοιτητές και νέους αποφοίτους.
Επιλέξτε τη δεξιότητα που πρέπει να αποδείξει η πρακτική άσκηση
Πριν γράψετε σε μια επιχείρηση, αποφασίστε τι πρέπει να αποδείξει η πρακτική άσκηση στη σχολή σας και στους μελλοντικούς εργοδότες σας. Διακρίνονται τρεις μεγάλοι προσανατολισμοί.
- Γνώση του πελάτη: ερωτηματολόγια, συνεντεύξεις, ανάλυση διαδικτυακών κριτικών, τμηματοποίηση της πελατείας, μελέτη του ανταγωνισμού.
- Αξιοποίηση ενός προϊόντος: δελτία προϊόντων, επιχειρήματα πώλησης, λανσάρισμα μιας σειράς, προετοιμασία εκθεσιακής συμμετοχής, προσαρμογή της προσφοράς σε ξένους επισκέπτες.
- Θεσμική ή ψηφιακή επικοινωνία: ημερολόγιο δημοσιεύσεων, ενημερωτικό δελτίο, διαχείριση λογαριασμών κοινωνικών δικτύων, σχέσεις με τον τοπικό Τύπο.
Ζητήστε από τον ακαδημαϊκό σας υπεύθυνο να επιβεβαιώσει ότι η προτεινόμενη αποστολή ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του προγράμματος. Μια αποστολή που περιορίζεται σε καταχώριση ή σε δημοσιεύσεις χωρίς ανάλυση κινδυνεύει να μην αναγνωριστεί ως πραγματική πρακτική άσκηση μάρκετινγκ.
Γλώσσες και κοινό-στόχος: το σημείο που συχνά ξεχνιέται
Το περιεχόμενο που παράγεται απευθύνεται σε ελληνικό κοινό, σε ξένους επισκέπτες ή και στα δύο; Η απάντηση αλλάζει τα πάντα. Ένα κείμενο για Έλληνες πελάτες απαιτεί άριστη γνώση των ελληνικών, εκτός δυνατοτήτων ενός αρχάριου. Αντίθετα, ένας γαλλόφωνος, αγγλόφωνος ή γερμανόφωνος ασκούμενος μπορεί να προσφέρει πραγματική αξία σε μια επιχείρηση που στοχεύει στις εξαγωγές ή στον ευρωπαϊκό τουρισμό: αναθεώρηση ιστότοπων στα γαλλικά, προσαρμογή περιγραφών, παρακολούθηση των προσδοκιών ξένων πελατών.
Ρωτήστε από την πρώτη επικοινωνία ποιες γλώσσες θα χρησιμοποιούνται εσωτερικά, ποιος θα διαβάζει τα κείμενά σας και με ποια κριτήρια. Προβλέψτε έναν ονομαστικά οριζόμενο αναθεωρητή, για παράδειγμα τον υπεύθυνο μάρκετινγκ, ώστε να μη δημοσιευτεί χωρίς έλεγχο ένα λάθος ύφους ή μετάφρασης.
Πού να αναζητήσετε αποστολή και σε ποιες πόρτες να χτυπήσετε
Διάφορα κανάλια αλληλοσυμπληρώνονται. Τα γραφεία πρακτικής άσκησης των πανεπιστημίων, όπως αυτό του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, δημοσιεύουν διαδικασίες και προσκλήσεις. Τα επιμελητήρια, μεταξύ των οποίων το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών που συμμετέχει στο δίκτυο Enterprise Europe Network, γνωρίζουν τον ιστό των εξαγωγικών επιχειρήσεων και μπορούν να κατευθύνουν προς εταιρείες που αναζητούν διεθνές άνοιγμα. Οι γενικές ελληνικές ιστοσελίδες εύρεσης εργασίας επιτρέπουν να φιλτράρετε αγγελίες χωρίς προϋπηρεσία ή να εντοπίσετε τίτλους πρακτικής άσκησης.
Παραμένει πολύ αποτελεσματικό να στοχεύετε απευθείας: επιλέξτε δέκα επιχειρήσεις των οποίων το προϊόν σας ενδιαφέρει, μελετήστε τον ιστότοπο, τα κοινωνικά τους δίκτυα και τις αδυναμίες τους, και στείλτε μια σύντομη πρόταση. Κάθε αγγελία πρέπει να διαβάζεται για τα πραγματικά της καθήκοντα: ένας τίτλος «μάρκετινγκ» κρύβει κάποτε τηλεφωνική προσέγγιση ή πωλήσεις.
Ένας φάκελος που δείχνει μετρήσιμο αποτέλεσμα
Ο υπεύθυνος μιας μικρομεσαίας επιχείρησης εκτιμά τις συγκεκριμένες αποδείξεις. Προσθέστε στο βιογραφικό σας μία ή δύο σύντομες εργασίες: μια μελέτη αγοράς λίγων σελίδων, ένα πλάνο περιεχομένου για έναν φανταστικό λογαριασμό, μια προσομοιωμένη διαφημιστική καμπάνια με προϋπολογισμό και δείκτες. Διευκρινίστε τα εργαλεία που γνωρίζετε: υπολογιστικό φύλλο, εργαλεία στατιστικών ιστότοπου, διαφημιστικές πλατφόρμες, λογισμικό μοντάζ ή γραφικού σχεδιασμού.
Στην επιστολή, κατονομάστε ένα συγκεκριμένο πρόβλημα της επιχείρησης-στόχου και προτείνετε μια δοκιμάσιμη ενέργεια στη διάρκεια της πρακτικής άσκησης. Για παράδειγμα: «δοκιμή δύο εκδοχών μιας σελίδας κράτησης» αντί για «βελτίωση της προβολής». Συμφωνήστε έπειτα με τον επόπτη ένα μέτρο αποτελέσματος: ποσοστό ανοίγματος, αριθμός αιτημάτων προσφοράς, επισκεψιμότητα της σελίδας ή απλή ποιοτική ανατροφοδότηση από πελάτες.
Συμβατικό πλαίσιο, ασφάλιση και αμοιβή
Η σύμβαση που υπογράφουν το ίδρυμα, ο φορέας υποδοχής και εσείς πρέπει να αναφέρει την αποστολή, τη διάρκεια, τον επόπτη, το ωράριο και τους κανόνες εμπιστευτικότητας. Ελέγξτε ποιος καλύπτει την αστική ευθύνη και την προστασία σε περίπτωση ατυχήματος, γιατί αυτό εξαρτάται από το καθεστώς της πρακτικής άσκησης και από τη χώρα προέλευσης.
Η αμοιβή δεν είναι ενιαία. Ανάλογα με το πρόγραμμα, τον εργοδότη και τον τύπο πρακτικής άσκησης, μπορεί να υπάρχει ή όχι αποζημίωση· το ποσό καθορίζεται από τους ισχύοντες κανόνες και αλλάζει, επομένως πρέπει να το ζητήσετε γραπτώς πριν ξεκινήσετε. Για έναν Ευρωπαίο φοιτητή, μια υποτροφία κινητικότητας μπορεί να συμπληρώσει τον προϋπολογισμό. Οι πολίτες της Ένωσης δεν χρειάζονται βίζα για να διαμείνουν στην Ελλάδα, ενώ οι φοιτητές τρίτης χώρας πρέπει να ελέγξουν την απαιτούμενη άδεια διαμονής ή εργασίας.
Απεικόνιση: έξι εβδομάδες για μια μάρκα ελαιολάδου
Φανταστικό παράδειγμα, με στρογγυλά νούμερα. Ένας γαλλόφωνος φοιτητής ενώνεται για έξι εβδομάδες με έναν μικρό συνεταιρισμό που θέλει να πουλήσει τα λάδια του στη Γαλλία. Η αποστολή συνίσταται στην προσαρμογή της παρουσίασης του προϊόντος και στον έλεγχο του ενδιαφέροντος του γαλλικού κοινού.
- Εβδομάδα 1: ανάγνωση του καταλόγου, συνέντευξη με τον υπεύθυνο, ορισμός τριών προφίλ αγοραστών.
- Εβδομάδες 2 και 3: μετάφραση και προσαρμογή δέκα δελτίων προϊόντων, με αναθεώρηση από μέλος της ομάδας.
- Εβδομάδες 4 και 5: διανομή μιας σύντομης έρευνας σε πενήντα περίπου άτομα και δημοσίευση μερικών δοκιμαστικών μηνυμάτων.
- Εβδομάδα 6: συνθετική παρουσίαση με αριθμούς, συστάσεις και παράδοση εγγράφου δύο σελίδων.
Ο ασκούμενος δεν υπόσχεται πωλήσεις, αλλά παραδίδει μια διάγνωση και ρεαλιστικές κατευθύνσεις, κάτι που παραμένει παρουσιάσιμο στη σχολή του και σε μελλοντικούς εργοδότες.
Συνήθη λάθη και εναλλακτικές που αξίζει να εξετάσετε
- Να δεχτείτε μια ασαφή αποστολή, χωρίς παραδοτέο και χωρίς υπεύθυνο αναθεώρησης.
- Να κάνετε αίτηση σε πλήρη τουριστική περίοδο για θέση σε ξενοδοχείο, όταν οι ομάδες είναι υπερφορτωμένες.
- Να παραμελήσετε την εποχικότητα: στις τουριστικές περιοχές οι ανάγκες συγκεντρώνονται από την άνοιξη ως το φθινόπωρο.
- Να αγνοήσετε το ειδικευμένο μεταπτυχιακό: ορισμένα προγράμματα μάρκετινγκ και επικοινωνίας ενσωματώνουν πρακτική εμπειρία πλάι στη διπλωματική εργασία, κάτι που μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική αν η πρακτική άσκηση είναι δύσκολο να βρεθεί.
Συγκρίνετε, τέλος, με μια πρακτική άσκηση στη χώρα σας για ελληνική εξαγωγική επιχείρηση: η εμπειρία είναι διαφορετική, αλλά μπορεί να οργανωθεί ευκολότερα. Όποια επιλογή κι αν κάνετε, επιβεβαιώστε τους όρους με τη σχολή σας.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεται να μιλάω ελληνικά για πρακτική άσκηση στο μάρκετινγκ στην Ελλάδα;
Όχι απαραίτητα. Τα ελληνικά είναι απαραίτητα για τη σύνταξη περιεχομένου που απευθύνεται στο τοπικό κοινό, αλλά πολλές επιχειρήσεις με στροφή στις εξαγωγές ή στον τουρισμό αναζητούν ασκούμενους ικανούς να εργαστούν στα γαλλικά, στα αγγλικά ή στα γερμανικά. Διευκρινίστε στην αίτησή σας σε ποια γλώσσα μπορείτε να παράγετε κείμενα χωρίς λάθη.
Ποια είναι η συνηθισμένη διάρκεια μιας πρακτικής άσκησης;
Εξαρτάται από το πρόγραμμα και το ίδρυμα: μπορεί να κυμαίνεται από λίγες εβδομάδες για θερινή πρακτική ως αρκετούς μήνες για πρακτική εξαμήνου. Η ελάχιστη διάρκεια επιβάλλεται κάποτε από τη σχολή σας, η μέγιστη από το ενδεχόμενο πλαίσιο χρηματοδότησης. Ελέγξτε τα σημεία αυτά πριν δεχτείτε μια αποστολή, ιδίως αν ζητάτε υποτροφία.
Μπορεί κανείς να βρει πρακτική άσκηση μάρκετινγκ σε τουριστικό νησί;
Ναι, αλλά η προσφορά είναι εποχική και αφορά συχνά τα κοινωνικά δίκτυα, τη διαχείριση κριτικών, τη σχέση με τον πελάτη και την προώθηση υπηρεσιών διαμονής ή δραστηριοτήτων. Ελέγξτε τη στέγη, που μπορεί να κοστίζει ακριβά στην υψηλή περίοδο, και το πραγματικό περιεχόμενο της αποστολής, ώστε να μην περιορίζεται σε υποδοχή ή πωλήσεις.
Αμείβεται η πρακτική άσκηση;
Μερικές φορές. Ορισμένες πανεπιστημιακές πρακτικές ασκήσεις έχουν επωφεληθεί από δημόσια ή ευρωπαϊκά προγράμματα με αποζημίωση, ενώ άλλες, ιδίως σε μικρές δομές, δεν πληρώνονται. Ζητήστε την απάντηση γραπτώς πριν υπογράψετε τη σύμβαση. Ένας Ευρωπαίος φοιτητής μπορεί επίσης να ζητήσει υποτροφία κινητικότητας από το ίδρυμά του.
Πώς μπορώ να επικοινωνήσω με ελληνική επιχείρηση χωρίς τοπικό δίκτυο;
Γράψτε ένα σύντομο μήνυμα στα αγγλικά ή στα γαλλικά, απευθυνόμενο σε συγκεκριμένο πρόσωπο και όχι σε γενική διεύθυνση. Δείξτε ότι έχετε δει τον ιστότοπο και τα δίκτυα της επιχείρησης, προτείνετε μια δοκιμάσιμη ενέργεια για τη διάρκεια της πρακτικής άσκησης και επισυνάψτε ένα βιογραφικό μίας σελίδας. Κάντε μία μόνο υπενθύμιση, μετά από δέκα περίπου ημέρες.
Ποιο έγγραφο χρειάζεται για να εργαστώ στο πλαίσιο πρακτικής άσκησης;
Για πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συνήθως αρκούν ταυτότητα και σύμβαση πρακτικής άσκησης, με πιθανές ορισμένες τοπικές διατυπώσεις. Για φοιτητή τρίτης χώρας μπορεί να απαιτούνται βίζα, άδεια διαμονής ή ειδική άδεια. Ενημερωθείτε από τις αρμόδιες αρχές αρκετές εβδομάδες πριν την αναχώρηση.
Αξιολογείται θετικά μια πρακτική άσκηση στην Ελλάδα για διεθνή καριέρα;
Μπορεί, αν καταλήξει σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα: μια μελέτη, μια δοκιμασμένη καμπάνια, ένα δημοσιευμένο περιεχόμενο. Οι επιλογείς εξετάζουν την αποστολή που πραγματικά ολοκληρώθηκε, το πολυπολιτισμικό πλαίσιο και την αυτονομία που αποδείχθηκε. Μια πρακτική άσκηση χωρίς αναγνωρίσιμο παραδοτέο παρουσιάζεται πιο δύσκολα, σε όποια χώρα κι αν γίνει.